EĞİTİM

Eğitimde Yapay Zeka Kullanımı

Yapay Zekâ Eğitimde Nasıl Kullanılabilir?

      Çağımız teknoloji çağıdır. Gün geçtikçe teknoloji biraz daha ilerliyor. Teknoloji ilerlediği gibi beraberinde birçok şeyi de etkiliyor ve değiştiriyor. İşte eğitim alanı da bunlardan birisidir. Eskiden öğrenciler kara tahta dediğimiz tebeşir ile bir şeylerin yazılıp çizildiği tahtalarda eğitim görürlerken şimdi etkileşimli (akıllı) tahtalarda eğitim görüyorlar. Öğrenciler ödevlerini dijital ortamdan alıp teslim ediyorlar, dersleri dahi internet ortamında alabiliyorlar. Bu örneklere daha yüzlerce örnek eklenebilir.

Teknolojinin içinde öyle bir şey var ki tıpkı insan gibi düşünüp bir şeyler ortaya koyabiliyor. Bu “yapay zekâ” olarak adlandırılıyor. Peki yapay zekâ nedir? En basit ifadeyle yapay zekâ (AI), görevleri yerine getirmek için insan zekasını taklit eden ve topladıkları bilgilere göre yinelemeli olarak kendilerini iyileştirebilen sistemler veya makineler anlamına gelir.

İşte bu yazımda teknolojinin etkisinde bulunan eğitim yapay zekadan nasıl etkilenir? Yapay zekâ eğitimde nasıl kullanılabilir? Sorularını açıklayacağım.

Günümüzde hem kişisel kullanımı hem de okullarda kullanımı giderek yaygınlaşan öğretim yazılımları, öğretimsel ilkeler doğrultusunda hazırlanmalı ve etkili öğretimi sağlayabilmelidir. Ancak eğitim yazılımları yüz yüze eğitimin sağlamış olduğu sosyal öğrenme ortamlarını yaratmakta güçlük çekmekte ve dolayısıyla öğretmenlerin aktardığı “örtük bilgiyi” sağlamada yetersiz kalmaktadır. Bundan dolayıdır ki, eğitim yazılımlarının, öğrenciyle eş zamanlı etkileşim kurması, anında dönüt vermesi, sosyal etkileşimi desteklemesi, öğrencinin davranışlarını gözlemleme yoluyla öğrenciye ilişin bilgi sahibi olması ve bu bilgileri yorumlayarak öğrenme ortamını zenginleştirebilecek etkileşimler yaratması gerekmektedir. İşte burada devreye yapay zekâ giriyor.

Yapay Zekâ Eğitimde Nerelerde Kullanılabilir ve Avantajları Nelerdir?

Yapay zekâ çalışmalarının hemen her alanda hızla önem kazandığı bir dünyada, eğitim ortamlarının bu çalışmalardan etkilenmemesi düşünülemez. Bilgisayar destekli eğitim uygulamalarından olan Zeki Öğretim Sistemleri (Intelligent Tutoring Systems) neyi, kime ve nasıl öğreteceğini bilen yapay zekâ teknikleri ile tasarlanmış bilgisayar sistemleridir. Öğretmenlerin ve öğrencilerin davranışlarını ve zihinsel gelişimlerini taklit etmeye çalışan bilgisayar destekli eğitim sistemlerini yapay zekâ teknikleri kullanarak geliştirme fikri atmışlı yıllarda ortaya çıkmıştır. Yetmişli yılların sonlarına doğru ortaya çıkan Zeki Öğretim Sistemleri spesifik bir alanda kime, neyi, nasıl öğreteceğine ilişkin çıkarsama yapabilen ve bir bakıma uzman öğretmen davranışlarını taklit etmeye çalışan eğitim destek sistemleridir. Bu sistemlerin kullanım alanları ve faydaları başlıca aşağıdaki gibidir:

  • Ders kitapçıkları akıllı hale gelecek. Sınıfın tamamına aynı eğitimin verildiği dönemler yavaş yavaş yok oluyor. Öğrencinin öğrenme hızına göre ayarlanabilen ders kitapçıkları gelecek.
  • Öğrencinin eksik olduğu noktalar anında tespit edilebilecek.
  • Öğrencinin ilgi alanlarına göre eğitim veriliyor olacak.
  • Öğrencinin tüm gelişim süreci depolanabilecek.
  • Öğrencinin kirli bilgi ile yaşadığı vakit kaybı önlenmiş olacak.
  • Derse katılım artacak.
  • Daha öz güvenli öğrenciler yetiştirilecek.
  • Sadece öğrencinin yanlış yaptığı noktalar değil, neden o yanlışları yaptıkları da analiz edilebilecek.
  • Öğrenciye eğitim verirken karakter analizi de yapılabileceğinden, kişiye has eğitimin temelleri atılmış olacak.
  • Her öğrenci potansiyel olarak öğrenmesi için aynı fırsatlara sahip olacak.

İlerleyen yıllarda yapay zekâ ile elimizdeki tüm verileri kullanarak eğilimleri her zamankinden çok daha iyi belirleyecek ve çok daha iyi çözümler üretebileceğiz. Hayatımızın her alanına giren yapay zekâ insanlık tarihindeki en büyük olay olabilir ve şimdiye kadar bildiğimiz tüm gerçekleri değiştirebilir.

Yapay Zekanın Dezavantajları ve Kullanılması Gereken Alanlar Nelerdir?

Yapay zekânın gelecekte öğretmenlerin yerine eğitim vermesi düşüncesi cazip gelebilir; ancak böyle bir durumda insan gücüne olan ihtiyaç azalacağından, öğretmenlik mesleği tamamen silinebilir. Bir diğer önemli konu ise, makinelerin bir duygusunun olmaması ve bu yüzden tamamen makinelerle verilecek olan bir eğitimin, insanı eğitmek için gerekli olan duygusal zekâ eksik olacağından, bunun çok kötü sonuçlara yol açabileceğidir.

Çözüm olarak, öğretmenleri oldukça yoran eğitim dışındaki diğer işler için yapay zekâ kullanılabilir. Çoktan seçmeli testler için kullanıldığı zaten bilinen yapay zekâ, bir asistan gibi sınav kağıtlarını okuyabilir ve onları notlandırabilir. 

Öğretmenlerin yerini tamamen alamayacak olan yapay zekanın hızlı bilgi edinme, asistanlık yapma, sınav kâğıdı okuma, evrak düzenleme vb. işlerde çalıştırılması eğitimde dönüşümcü ve özgürleştirici bir yenilik olabilir.

Eğitim de Yapay Zekanın Bugün ki Durumu

Dünyadaki birçok sektörü dönüştürmüş ve kısa zamanda iş dünyasını etkisi altına almış olan “yapay zekâ” eğitimde kendine henüz bir yer edinebilmiş değildir. Eğitimde yapay zekâ algoritmalarının geliştirilebilmesi için en önemli eksiklik, eğitim ortamından elde edilmiş verinin azlığıdır. Öğrenen, öğreten, öğretim yöntemi ve eğitim ortamı başlı başına birer veri kaynağı olabilirler. Bu veri kaynaklarının hangisinin öğrenme sürecine ne ağırlıkta katkı yaptığı veya birbirleri ile ne düzeyde etkileşimde oldukları konusunda yazılımcılara yol gösterecek bir prosedür ise henüz geliştirilmemiştir. 

Kaynaklar

https://www.researchgate.net/profile/Servet_Kilic/publication/334225175_Bilgi-islemsel_dusunme_becerisine_yonelik_ogretmenlerin_pedagojik_alan_bilgisi_gelisimlerinin_incelenmesiEgitsel_sanal_robot_uygulamalari/links/5d1daf15458515c11c0f9c66/Bilgi-islemsel-duesuenme-becerisine-yoenelik-oegretmenlerin-pedagojik-alan-bilgisi-gelisimlerinin-incelenmesiEgitsel-sanal-robot-uygulamalari.pdf#page=20

https://www.oracle.com/tr

https://www.iienstitu.com/

https://dergipark.org.tr/ > EĞTİM YAZILIMLARINDA EĞİTSEL YARDIMCI KULLANIMI: EĞİTSEL AJAN USING PEDAGOGICAL ASSISTANTS IN EDUCATIONAL SOFTWARE: A PEDAGOGICAL AGENT Gonca KIZILKAYA, Petek AŞKAR

http://esten.org/ > Öğrenme ve Öğretim için Yapay Zekâ- Dr. Sevinç TUNALI

https://bilimkafasi.com/

 Forbes Bernard Marr, Jul 25, 2018 Interesting Engineering By  John Loeffler December, 24th 2018

https://www.researchgate.net/> Eğitim uygulamalarında yapay zeka: Bir derleme Selcan KAYAHANa

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir